Alpha là phần lợi nhuận đầu tư mà mô hình rủi ro được chọn không giải thích được. Alpha dương cho thấy kết quả tốt hơn mức mô hình dự kiến; alpha âm cho thấy kết quả kém hơn. Khái niệm này cụ thể hơn việc chỉ có lãi hoặc vượt chỉ số mà chưa điều chỉnh rủi ro.
Đo hiệu quả sau điều chỉnh rủi ro
Theo mô hình định giá tài sản vốn, alpha Jensen bằng lợi nhuận danh mục trừ [lợi nhuận phi rủi ro + beta × (lợi nhuận chuẩn tham chiếu − lợi nhuận phi rủi ro)]. Beta thể hiện độ nhạy với chuẩn tham chiếu.
Ví dụ đơn giản trong một năm: danh mục đạt 14%, chuẩn tham chiếu đạt 10%, lợi nhuận phi rủi ro là 2% và beta là 1,2. Lợi nhuận theo mô hình là 11,6%, nên alpha bằng 2,4 điểm phần trăm. Các số này chưa tính phí và thuế, đồng thời dùng cùng kỳ và đồng tiền.
Kết quả có thể cho biết gì
Alpha phụ thuộc chuẩn tham chiếu, yếu tố rủi ro, kỳ lấy mẫu và chi phí được tính. Ước tính dương có thể phản ánh kỹ năng, may mắn hoặc rủi ro bị mô hình bỏ sót; nó không chứng minh năng lực có thể lặp lại hay dự báo lợi nhuận tương lai.
Nghĩa tiếng lóng riêng
Cộng đồng tiền mã hóa còn gọi thông tin sớm được cho là hữu ích là “alpha”. Cách dùng này chỉ lợi thế thông tin được tuyên bố, không phải lợi nhuận đã tính. Tin mang nhãn alpha có thể sai, nhằm quảng bá hoặc đã phản ánh trong giá.